Tüm yazılar

Öz Şefkat · 28 Eylül 2026 · 5 dk okuma

Kendimize, zor zamanlarda bir dostumuza davrandığımız gibi davranabilir miyiz? Öz şefkatin üç temel bileşeni.

Geçmişte yaşanan bir konuşmayı tekrar tekrar düşünmek veya henüz gerçekleşmemiş olayların olumsuz sonuçlarını zihinde canlandırmak oldukça yorucu olabilir. Aşırı düşünme (overthinking), kişinin tekrarlayan düşüncelerden uzaklaşmakta zorlanmasıdır.

Aşırı Düşünme Neden Olur? Ruminasyon Nedir? Ruminasyon, kişinin geçmişte yaşadığı olayları, nedenlerini ve sonuçlarını tekrar tekrar düşünmesidir. Geleceğe yönelik olumsuz ihtimaller üzerinde yoğunlaşmak ise endişe olarak tanımlanır.

Metakognitif yaklaşım, kişinin ne düşündüğünden çok düşünceleri hakkındaki inançlarına ve düşünme süreciyle kurduğu ilişkiye odaklanır. Bazen zihinsel yorgunluğun kaynağı düşüncenin kendisinden çok, onu kontrol etme çabamızdır. Sürekli Düşünmekten Nasıl Kurtulabiliriz?

Her düşünceyi çözülmesi gereken bir problem olarak görmek zorunda değiliz. BDT, tekrarlayan düşüncelerin altında yatan bilişsel örüntüleri anlamaya; Metakognitif Terapi ise düşüncelerle kurduğumuz ilişkiyi değiştirmeye odaklanır.

Düşünceleri bastırmak yerine fark etmek ve dikkati yeniden içinde bulunduğumuz ana yönlendirmek yardımcı olabilir. Unutmayın, zihinsel rahatlama için her sorunun yanıtını bulmak zorunda değilsiniz.

Öz şefkat, kendini koyvermek midir?

Sık karşılaşılan bir kaygı, öz şefkatin motivasyonu azaltacağıdır. Oysa araştırmalar, öz şefkatin hatalardan öğrenmeyi ve yeniden denemeyi kolaylaştırabildiğine işaret etmektedir. Kendimize şefkatle yaklaşmak, sorumluluktan kaçmak değil; sorumluluğu taşıyabilecek bir iç zemin oluşturmaktır.

Zor bir anda kendinize şu soruyu sormayı deneyebilirsiniz: “Aynı durumu yaşayan bir arkadaşıma ne söylerdim?”

Öz şefkat, zamanla ve pratikle gelişebilen bir beceridir. Kendinize yönelik sert iç sesin yaşamınızı zorlaştırdığını düşünüyorsanız, bu konuyu terapide ele almak yararlı olabilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; profesyonel bir değerlendirmenin, tanının veya tedavinin yerini tutmaz.